Wat te doen bij overstroming Nederland? Stappenplan & Preventie

Wat te doen bij overstroming in Nederland is een vraag die we ons liever niet stellen, maar die in een land waar een groot deel onder de zeespiegel ligt essentieel is. Hoewel de zomer ons hopelijk alleen maar zonneschijn brengt, kunnen hevige zomerse hoosbuien of onverwachte dijkdoorbraken sneller voor wateroverlast zorgen dan je denkt. Lees precies hoe je handelt in een noodsituatie, hoe je je woning beschermt en wat de meest cruciale stappen zijn om de veiligheid van je gezin te waarborgen.

Het gevaar in kaart: Hoe groot is het risico?

Nederland staat bekend om zijn geavanceerde dijkenstelsel en waterwerken, maar absolute veiligheid bestaat niet. We maken onderscheid tussen verschillende soorten overstromingen:

1. Rivieroverstromingen: Vaak voorspelbaar door smeltwater in het voorjaar of extreme regenval in Europa.
2. Kustoverstromingen: Veroorzaakt door zware stormen in combinatie met springtij.
3. Lokale wateroverlast: Door extreme hoosbuien waarbij het riool het water niet meer kan verwerken. Dit komt in de zomermaanden (zoals juni) vaker voor.

Het eerste wat je moet doen is controleren hoe hoog het water bij jou kan komen. Gebruik hiervoor de website of app ‘Overstroom ik?’. Dit geeft je een realistisch beeld van de risico’s in jouw specifieke postcodegebied.

Directe actie: Wat te doen als het water stijgt?

Wanneer er een officieel weeralarm of een overstromingswaarschuwing wordt afgegeven, telt elke minuut. Volg dit stappenplan:

• Blijf kalm en verzamel informatie: Stem af op de regionale omroep of luister naar de NL-Alert berichten op je telefoon.
• Sluit nutsvoorzieningen af: Draai de hoofdkraan van het gas en water dicht en schakel de elektriciteit uit in de meterkast. Dit voorkomt brand en kortsluiting.
• Ga naar de hoogste verdieping: Als evacuatie niet meer mogelijk is, verplaats jezelf, je dierbaren en je noodvoorraad naar de bovenste etage of de zolder.
• Help anderen: Heb je buren die minder mobiel zijn? Kijk of je hen kunt ondersteunen voordat de situatie kritiek wordt.

Het is in deze fase cruciaal dat je een Emergency Kit / Noodpakket binnen handbereik hebt. In de chaos van stijgend water heb je geen tijd meer om nog losse spullen bij elkaar te zoeken.

Evacueren of blijven: Hoe maak je de keuze?

De overheid zal via rampenzenders aangeven of het verstandig is om te blijven (verticaal evacueren naar boven) of om het gebied te verlaten.

Wanneer evacueren?

Als er voldoende tijd is en de wegen nog begaanbaar zijn, is evacuatie de veiligste optie. Zorg dat je een vooraf opgesteld plan hebt om miscommunicatie tijdens de crisis te voorkomen.

Wanneer blijven?

Als het water al in de straten staat, is het levensgevaarlijk om met de auto of te voet te vluchten. Waterkracht wordt vaak onderschat; 15 centimeter stromend water kan een volwassene al omver werpen. Blijf in dat geval binnen op het hoogste punt en wacht op hulp van de hulpdiensten.

De essentiële uitrusting voor hoog water

In de zomer is de kans op kou minder groot dan in de winter, maar vocht en wind kunnen nog steeds voor onderkoeling zorgen. Je uitrusting moet gericht zijn op zelfredzaamheid voor minimaal 72 uur.

• Waterzuivering en voorraad: Drinkwater is het eerste dat vervuild raakt. Zorg voor voldoende flessen water. Wil je weten hoeveel? Check dan water noodpakket: hoeveel liter per persoon.
• Communicatie: Een radio op batterijen of een opwindradio is onmisbaar als de zendmasten en het internet uitvallen.
• Verlichting: Zaklampen (geen kaarsen wegens brandgevaar door eventuele gaslekken) met extra batterijen.
• Hygiëne en EHBO: Denk aan desinfectiegel, een eerste hulp set en noodzakelijke medicatie.

Specifieke zorg: Kinderen en huisdieren

Een overstroming is een traumatische gebeurtenis voor kinderen. Het is belangrijk om hun favoriete knuffel en voldoende afleiding in de noodvoorraad te hebben. Voor de allerkleinsten gelden specifieke eisen qua voeding en luiers. We raden je aan om onze checklist voor een noodpakket voor baby en kleine kinderen te raadplegen om niets te vergeten.

Vergeet ook je huisdieren niet. Een transportbox en een riem moeten klaarliggen bij de uitgang, samen met een kleine hoeveelheid voer die je makkelijk mee kunt nemen tijdens een evacuatie.

Veiligheid na de overstroming

Als het water eenmaal zakt, is het gevaar nog niet geweken. Ga pas terug naar huis als de autoriteiten hebben aangegeven dat het veilig is. Let bij terugkomst op de volgende zaken:

1. Controleer de structuur: Is het huis nog veilig? Let op scheuren in muren of verzakkingen.
2. Pas op met elektra: Zet de stroom pas aan als alle contactpunten volledig droog zijn en gecontroleerd door een expert.
3. Gooi vervuild voedsel weg: Alles wat met overstromingswater in aanraking is geweest, kan besmet zijn met bacteriën of chemicaliën.
4. Documenteer de schade: Maak foto’s en video’s voordat je begint met opruimen voor de verzekering.

Conclusie: Voorbereiding is het halve werk

Hoewel de kans op een grote overstroming in Nederland klein lijkt door onze sterke dijken, bewijst de geschiedenis en de huidige klimaatverandering dat we altijd alert moeten blijven. Door nu te weten wat te doen bij een overstroming, verhoog je de overlevingskans van jezelf en je naasten aanzienlijk.

Wacht niet tot de lucht betrekt en het water stijgt. Begin vandaag nog met het samenstellen van je voorraad en het maken van afspraken met je gezin.

Ben je goed voorbereid? Controleer het nu met onze Checklist Noodpakket en zorg dat je alles in huis hebt voor een veilig jaar.